[Quan trọng] Tất tần tật thông tin về bệnh trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ em mẹ nào cũng cần phải biết

Trong quá trình chăm sóc trẻ, bạn không ít lần gặp phải tình trạng nôn ói của trẻ. Bạn thường nghĩ đó chỉ là tình trạng nôn ói bình thường và không quan tâm đến.

Tuy nhiên, rất có thể bé nhà bạn đã bị bệnh trào ngược dạ dày thực quản, nếu để lâu nó sẽ trở thành một loại bệnh lý có biến chứng rất nguy hiểm

Cùng tìm hiểu căn bệnh này qua bài viết dưới đây để biết được bé nhà mình có mắc căn bệnh này không, và tìm cách chữa trị kịp thời để bé lớn lên khỏe mạnh nhé.

Bệnh trào ngược dạ dày ở trẻ em là gì?

Trào ngược dạ dày thực quản là một vấn đề về đường tiêu hóa mà trẻ nhỏ thường xuyên gặp phải.

Đây là triệu chứng gây nên do sự trào ngược thường xuyên, kéo dài của những chất chứa đựng trong dạ dày lên thực quản.

Trẻ bị trào ngược dạ dày thường xuyên bị nôn trớ

Biểu hiện của bệnh thường thấy nhất là nôn trớ, cả ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Hiện tượng này thường bị nhầm lẫn với hiện tượng nôn trớ thông thường ở trẻ nhỏ khi ăn quá no.

Tuy nhiên nếu hiện tượng này kéo dài, diễn ra thường xuyên ngay cả khi trẻ không ăn quá no thì rất có thể trẻ đã mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Cách nhận biết bệnh trào ngược dạ dày ở trẻ em

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ em thường được chia làm 2 loại:

  • Trào ngược dạ dày thực quản sinh lý
  • Trào ngược dạ dày thực quản bệnh lý.

Ước tính có hơn 50% trẻ khỏe mạnh có tiền sử trào ngược dạ dày trong 3 tháng đầu đời, 67% ở trong 4 tháng tuổi.

Phần lớn trẻ từ 3 – 4 tháng tuổi đều bị trào ngược dạ dày thực quản sinh lý

Ở thời điểm 8 tháng tuổi thì có đến 85% trẻ bị trào ngược sẽ hết triệu chứng, đó là trào ngược dạ dày sinh lý.

Trong trường hợp trẻ đã quá 1 tuổi, hoặc lớn hơn như 3,4 tuổi vẫn bị trào ngược dạ dày, đồng thời xuất hiện các biến chứng của trào ngược, gây ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.

Cha mẹ cần chú ý khi trẻ lớn hơn 3 tuổi vẫn bị trào ngược dạ dày thực quản

Khi đó tình trạng trào ngược dạ dày sinh lý đã trở thành bệnh lý. Lúc này, trẻ cần được điều trị dứt điểm để tránh những biến chứng nguy hiểm của bệnh.

Biểu hiện trào ngược dạ dày sinh lý ở trẻ sơ sinh

  • Thỉnh thoảng mới nôn, trớ
  • Nôn trớ khi ăn/bú quá no hoặc khi ăn thức ăn mới
  • Nôn trớ xong vẫn chơi bình thường

Hiện tượng trào ngược dạ dày thực quản sinh lý này không có gì nguy hiểm, thường sẽ tự hết khi trẻ lớn lên.

Nôn trớ khi bú no hay ăn thức ăn mới không gây nguy hiểm, sẽ hết khi trẻ lớn hơn

Biểu hiện trào ngược dạ dày bệnh lý ở trẻ nhỏ

Nếu bé gặp những biểu hiện sau, rất có thể bé đã bị trào ngược dạ dày thực quản bệnh lý:

  • Bé hấp thu kém, sút cân, cơ thể xanh xao, gầy gò.
  • Trớ, ọc sữa nhiều, không ngừng lại được
  • Nôn trớ ra chất lỏng màu vàng hoặc màu xanh lá cây
  • Ọc sữa qua mũi hoặc nôn ra máu hoặc màu như bã cà phê
  • Chán ăn, chậm tăng trưởng
  • Đau ở xương ức kèm theo ợ nóng khiến trẻ kêu khó chịu
  • Trong phân có máu
  • Có biểu hiện sốt, quấy khóc
  • Thường xuyên bị nhiễm trùng phổi hoặc bị nghẹt thở, thở khò khè, tím tái hoặc ngưng thở. Đây là những biến chứng rất nguy hiểm vì nếu không được phát hiện và chữa trị kịp thời sẽ dẫn đến tử vong do tắc thở.

Nếu bé gặp phải những biểu hiện như trên, bạn cần đưa bé đến bệnh viện để chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Trào ngược dạ dày thực quản khiến trẻ chán ăn, sút cân, xanh xao

Nguyên nhân gây bệnh trào ngược dạ dày ở trẻ em

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ em, nhưng phần lớn đều do những nguyên nhân dưới đây.

1. Dạ dày của trẻ chưa phát triển toàn diện

Ở trẻ sơ sinh hay trẻ nhỏ thì hầu hết các cơ quan còn đang trong thời kỳ phát triển, kể cả dạ dày.

Đặc biệt, ở trẻ sơ sinh, dạ dày thường nằm ngang và cao hơn so với dạ dày của người lớn.

Các cơ thắt ở hai đầu dạ dày vốn chỉ mở ra khi có thức ăn đi qua và đóng kín lại khi dạ dày co bóp nhào trộn thức ăn hoạt động chưa ổn định.

Đôi lúc lẽ ra phải đóng kín thì cơ thắt lại hở ra khiến thức ăn trào ra và ọc ngược lên trên.

Dạ dày của trẻ rất yếu ớt do chưa phát triển hoàn thiện

2. Hệ tiêu hóa của bé còn non nớt

Hệ tiêu hóa còn non nớt của bé chưa đủ khả năng để tiêu hóa và hấp thụ hết chất dinh dưỡng được cung cấp vào, gây ứ trệ.

Đây là nguyên nhân chủ yếu gây nên bệnh trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ em.

Không nên cho bé ăn các thức ăn khó tiêu, do hệ tiêu hóa non nớt không thể tiêu thụ, dễ gây nôn trớ

3. Chăm sóc bé chưa đúng cách

Cho bé bú chưa đúng tư thế, hầu hết các bé đều nằm khi bú, đặc biệt là khi bú đêm hay bú sữa bình.

Ở tư thế này, dạ dày giống như một ly sữa bị đặt nằm ngang khiến cho sữa dễ trào ra ngoài.

Cho bé bú quá no cũng khiến bé bị trào ngược dạ dày thực quản.

Cho bé nằm ngang bú bình dễ làm sữa trào ngược trở lại gây nôn trớ

Những nguyên nhân trên thường gây trào ngược sinh lý.

Thường điều có hiệu quả cao nếu như bố mẹ hiểu rõ và tuân thủ tốt những nguyên tắc chăm sóc bé hàng ngày thì tình trạng trào ngược sẽ tự hết khi bé lớn lên.

Ngoài ra, trào ngược còn có thể do những bệnh lý khác ảnh hưởng đến chức năng co bóp hay tiêu hóa dạ dày, ruột như dị ứng đạm sữa bò, bại não, nhiễm trùng toàn thân…

Đối với những trường hợp này, việc điều trị nguyên nhân gốc là cách điều trị hiệu quả nhất.

Cách chăm sóc trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản sinh lý

Tình trạng trào ngược dạ dày sinh lý thường không cần phải chữa trị, chỉ là những biểu hiện nhất thời trong giai đoạn đầu đời của trẻ và sẽ tự khỏi.

Việc chăm sóc đúng cách sẽ giúp giảm triệu chứng, mang lại sự dễ chịu cho trẻ.

Cha mẹ nên tìm hiểu cách chăm sóc đúng khi con bị trào ngược dạ dày thực quản

Khi trẻ bị nôn trớ nhiều, các mẹ nhớ làm theo những hướng dẫn sau:

  • Nên cho bú bầu vú bên trái trước (vì lượng sữa trong dạ dày còn ít, có thể nằm nghiêng bên phải), sau đó chuyển sang bầu vú bên trái.
  • Cho bé bú thành nhiều cữ, không nên cho bé bú quá no.
  • Khi cho bé bú và sau khi bé mới bú xong, các mẹ ôm bé ở tư thế thẳng đứng, tránh rung lắc, đong đưa.
  • Nếu bé bú bình, để đầu núm vú luôn đầy sữa, không để bình sữa nằm nghiêng.
  • Từ 6 tháng trở lên, nên cho trẻ ăn dặm, có thể khuấy sữa với bột để giảm độ loãng của sữa.
  • Sau khi bé nôn trớ nên làm sạch khoang miệng, hút mũi cho bé
  • Nếu bé thường xuyên nôn trớ nặng thì các mẹ nên tham khảo ý kiến Bác sĩ, xin tư vấn sử dụng gối chống nôn trớ cho bé.

Chăm sóc và điều trị cho trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản bệnh lý

Khi bé đã lớn và tình trạng trào ngược dạ dày thực quản của bé không hết, khi đó tình trạng này đã trở thành bệnh lý. Cần phải được điều trị để tránh biến chứng.

Nhanh chóng đưa trẻ đến bác sĩ để khám và chữa bệnh trào ngược dạ dày

Theo Bs. Nguyễn Bạch Đằng, Khoa tiêu hóa, học viên Quân y 103 chia sẻ thì bệnh trào ngược dạ dày thực quản nếu không được điều trị sẽ để lại nhiều biến chứng như:

  • Viêm phổi, khàn tiếng, hen suyễn, mòn răng
  • Viêm tai, viêm xoang, sụt cân
  • Suy dinh dưỡng, chậm lớn, viêm thực quản
  • Barrett thực quản có thể dẫn đến ung thư thực quản

Điều trị trào ngược dạ dày thực quản

Thông thường, để điều trị trào ngược dạ dày thực quản cho trẻ, người ta thường dùng những cách sau:

1. Điều trị nội khoa (dùng thuốc)

  • Các thuốc trung hòa acid dạ dày như Maalox, Mylanta, Rolaids… giúp làm giảm nhanh triệu chứng nhưng không làm ảnh hưởng đến các tổn thương ở thực quản.
  • Các chất ức chế thụ thể H2 làm giảm tiết acid và có tác dụng thuyên giảm bệnh lâu dài.
  • Các chất ức chế bơm proton ức chế sản sinh acid và giúp niêm mạc thực quản có thời gian liền tổn thương.

Tuy nhiên, khi sử dụng thuốc thì bé dễ bị nguy cơ nhiễm trùng.

Trẻ bị trào ngược dạ dày có thể điều trị bằng thuốc tây                       

2. Điều trị ngoại khoa (phẫu thuật)

Thủ thuật siết chặt cơ vòng thực quản dưới để ngăn ngừa trào ngược bằng cách khâu phần đỉnh của dạ dày bao quanh bên ngoài đoạn thực quản dưới.

Hiện nay phẫu thuật này có thể được tiến hành qua nội soi.

Thông thường, những trường hợp trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản nặng, ảnh hưởng đến hô hấp, đe dọa đến tính mạng mới dùng đến phương pháp này.

Trào ngược dạ dày trở nặng có thể phải phẫu thuật

3. Sử dụng thuốc nam

Một số vị thuốc nam giúp chữa trào ngược dạ dày thực quản cho trẻ bao gồm:

  • Lá khôi
  • Củ tam thất
  • Cam thảo dây
  • Ngũ gia bì

Các vị thuốc nam lành tính và có khả năng chữa trị trào ngược dạ dày cho trẻ rất hiệu quả.

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ trên 12 tháng tuổi có thể dùng thuốc nam để chữa

Tuy nhiên, những vị thuốc này chỉ nên sử dụng cho trẻ trên 12 tháng tuổi nên các mẹ cần chú ý khi chữa bệnh cho bé bằng phương pháp này.

Chăm sóc cho trẻ bị trào ngược dạ dày bệnh lý

Bên cạnh việc điều trị, bạn cũng cần có chế độ chăm sóc cho bé để tránh tình trạng bệnh nặng thêm.

  • Cho trẻ ăn những thức ăn mềm, dễ tiêu hóa như cháo, có thể nấu đặc, nhuyễn
  • Tránh cho trẻ uống đồ uống có gas, đồ chiên rán, chua cay.
  • Chia nhỏ từng bữa ăn cho bé từ 5 -6 lần ăn trong ngày
  • Khi ăn xong cho bé ngồi im trên ghế, tư thế thẳng lưng, tránh để trẻ chạy nhảy, họa động mạnh
  • Nên cho trẻ mặc quần áo rộng rãi.
  • Khi ngủ cần kê cao gối
  • Khuyến khích bé vận động, tập thể dục thường xuyên.
  • Nếu xuất hiện những triệu chứng khó chịu thì có thể cho bé uống trà gừng, nước nha đam, đu đủ để giảm bớt triệu chứng.
Cháo là thực phẩm dễ tiêu hóa có lợi cho dạ dày

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ em không phải là bệnh hiếm gặp và cũng không quá khó chữa trị.

Cha mẹ chỉ cần chú ý một chút trong cách chăm sóc bé từ khi bé còn nhỏ để tránh trường hợp bệnh trào ngược dạ dày thực quản của bé từ sinh lý chuyển thành bệnh lý.

Cha mẹ nên chú ý cách chăm con đúng ngay từ khi trẻ còn nhỏ

Có nhiều thông tin nói rằng tinh bột nghệ có khả năng chữa khỏi cách bệnh về dạ dày, bao gồm cả trào ngược dạ dày thực quản.

Tìm hiểu ngay trẻ em có uống tinh bột nghệ được không để biết được cách điều trị bệnh trào ngược dạ dày thực quản cho bé nhà mình đúng cách nhé.